Do not take the glass please.

Hier in Fort Bragg is de grote toeristische attractie Glass Bay. In de jaren twintig werd het vuilnis van een groot deel van de gemeente op een strand in een baai gedumpt. Toen die vol was, werd een volgend strand volgestort. Dit ging door tot in de jaren zestig. Toen werd men zich zelfs hier bewust dat dit toch niet goed voor het milieu was. Later heeft men ijzer en andere metalen opgeruimd. Over bleef stukken glas die door de zee afgesleten werden en als gekleurde kiezelstenen achterbleven. Een strand vol wit, rood, blauw en groen.
Nu is er een groot parkeerterrein met toilethuis en een geasfalteerd wandelpad naar zee. Bij het pad staat een bord met uitleg. Daarop hangt ook een briefje: do not take the glass. Per dag komen in het hoogseizoen (nu) 1500 mensen naar het strand kijken. Het staat in elke folder. Als we op het strand komen zien we inderdaad tientalle toeristen rondscharrelen. Maar glas? Zoals op de foto's in de folder? Nou ja hier en daar een klein stukje wit of groen. Als ze het niet zou weten dan zou je er zo langs lopen. Iedereen is aan het graven en rommelen. Als ze iets groots vinden steken ze het triomfantelijk in hun zak. Kinderen lopen met emmertjes rond.
Al het rode en blauwe glas is inmiddels opgeraapt (of moet ik zeggen opgeruimd?). Enig hoofdrekenen levert op dat er toch wel per jaar een half miljoen stukjes glas worden meegenomen. Ze schijnen hier zelfs in de gemeente besproken te hebben om nieuw glas te dumpen en zo de attractie te handhaven.
De rotsen in zee hebben iets tijdloos. We zien een paar dikke zeehonden liggen die af en toe een flipper opsteken. Weinig toeristen hebben er oog voor.

Als we richting de lokale brouwerij lopen zien we bij het toiletgbouw twee gemengde rijen staan. Unisex WC's zoals overal in Californie zijn nadelig voor de man. Mannen die moeten plassen, staan tussen de vrouwen in de rij. Effe snel naar het urinoir is er niet meer bij.

Vakantieweekend

In Crescent City een plaatsje aan de kust in Noord Californie zijn 23 van de 25 hotels vol op zaterdag. De twee Motels die nog kamers hebben daar willen we niet zitten. ("The best thing about this hotel is leaving in the morning"; "bed bugs!") Dan toch maar ergens anders heen op zaterdag. Het is het eerste weekend van juli en veel amerikanen nemen het weekend vrij tot woensdag. Dinsdag is het the 4th of july, een nationale feestdag. 4 dagen is voor Amerikanen een echte holiday.
Zo maar een beetje rijden, ergens stoppen en dan een motel zoeken is onverstandig. Dit betekent plannen en van te voren vastleggen waar we heen gaan. Helaas gaan de prijzen flink omhoog als er schaarste is. Tja, kapitalisme heerst hier. We boeken tot vier keer toe de laatste kamer in een hotel.
Op zondag bij het prachtige nationale park Crater Lake merken we ook de drukte. We staan in de file om er binnen te mogen. Na de treinreis zien we voor het eerst andere buitenlandse toeristen. Begrijpelijk want het is een van de mooiste parken in de VS. We kunnen niet helemaal rond het meer rijden omdat er nog te veel sneeuw ligt.

 We rijden honderden kilometers op de grens van Oregon en Californie naar de kust.
Prachtige wegen tussen reusachtige dennebomen California Pines. (Ook een nummee van Kate Wolf). Langs de kust een mooie zee, maar ook mist. De temperatuur daalt. Een beroemde vuurtoren kunnen we niet zien door de mist. De misthoorn horen we wel de hele nacht.

In jaren niet zulke kronkelige wegen gereden. Geheel duizelig komen we aan bij de kust. Onderweg stoppen we om te picknikken op een volle camping. Onze buren hebben vrolijke Mexicaanse muziek aanstaan op festivalsterkte.
We blijven iets buiten Fort Bragg in een hotel, met uizicht op zee en een fiets- en wandelpad. Bijna iedereen die voorbijkomt heeft een lange broek en trui aan. Het is fris.
Ook hier is het druk. Vanmiddag wordt in het stadje de 4th of july gevierd.

Lake Tahoe

We zitten in de Fire Lite Lodge aan Lake Tahoe (spreek uit: Lake Taho, met de klemtoon op de a). Inderdaad gaat s avonds de haard aan. Het wordt hier 2 graden snachts. Tahoe ligt op 1900 meter op de grens van Californie en Nevada. Overdag is het een graad of 28 en de nachten zijn koel. Wat een verademing om het weer eens lekker koud te hebben, zegt de Hollander.
Het meer is tot 500 meter diep en 500 vierkante km groot. Iets verderop heeft de boerderij van Bonanza gelegen. Rondom zijn de besneeuwde bergen van de Sierra Nevada tot 4600 meter hoog. Vanaf ons balkon hebben we een magnifique uitzicht. Prachtig donkerblauw water en in de verte bergen met witte toppen. Mooie dennebomen. Met de auto moet je over 3000 meter om hier te komen. In de verte aan de andere kant van een meertje zagen we een trein rijden, op het spoor naar Sacramento. De Sierra Nevada kende ik alleen van de gelijknamige brouwerij uit Chico. De werkelijkheid overtreft de plaatjes op de bierflessen!
In het dorp waar we zitten wonen 200 mensen. En een paar duizend toeristen. In de winter nog flink wat meer.
Gisterennacht vreemd wakker geworden. Geen idee waarom. Nu lees ik dat er een aardbeving was met 28 naschokken. Raadsel opgelost!
Aan de overkant van de weg is een strandje. Amerikanen rijden 500 kilometer, blijven dan een of twee nachten in zo'n Lodge als dit.  En rijden dan weer naar huis. Ze nemen al hun strandspullen mee. Opblaasbootjes en dergelijke. Een heel relaxte strand sfeer. Iedereen loopt zo het water in. Wij dus ook het water in. Ik kwam niet verder dan mijn kruis. Krankzinnig koud. Smeltende sneeuw op de bergen. Als Amerikanen strandplezier willen hebben laten ze zich door niks van de wijs brengen ook niet door water van 12 graden. Leonie kwam er natuurlijk wel helemaal in, maar dat is een zeehond.
  

Zondag op het festival

Wat uitspraken op het festival:
Een mooie hippie dame tegen ons: "You are lucky people! You look happy!"
Zangeres Ferron een pot van 65. Prachtige teksten. Het zingen gaat niet meer zo: "I have a hole in my guitar as big as my heart."
Laura Love met roze basgitaar: "I feed my butt with peanut butter." Alle dames vinden dit hilarisch. "Maybe someone will mounteneer my butt someday" Nog meer gelach.
John Prine: "I like meatloaf ...... the food. In Nashville we had to finish a song every tuesday before lunch hour ended"
Dame naast ons op hooibaal bij een van de kleine podia: "I guess that you are real groupies then."
 
Paper Bird maakte ook indruk. Geweldige guitarist en twee perfecte, totaal verschillende zangeressen.
Optredens in Amerika zijn anders dan in Nederland. Er wordt voortdurend om de teksten gelachen. Artiesten lijken meer op hun plaats. En op festivals wordt er voortdurend samen gespeeld.
De voor ons bekende artiesten die we graag wilden zien traden allemaal op zondag op. En dat bleek een heel georganiseer en heen en weer geren tussen de podia. Dar Williams trad ten dele gelijk op met Bruce Cockburn. Daar hebben we het begin van het optreden van gemist. Dar herkent ons wel meteen, maar denkt al jaren dat we uit Haarlem komen.  Dar zag er jong uit, haar optreden zoals altijd prima. En met 50 lesbo's Iowa zingen is toch een onvergetelijke ervaring.
"I never had a way with women,
but the hills of Iowa make me wish that I could"

Velen maken indruk door hun manier van optreden. David Luning blijkt een leuke jongen die het goed doet bij de meisjes. Die zingen alle teksten luidkeels mee. Toen hij John Prine hoorde zingen is hij meteen van school gegaan. Energiek, mooie stem en goed ingespeelde band.

Als je mij vraagt wat mijn lievelingsnummers zijn dan kan ik er wel een stuk of tien noemen. Pacing the Cage van Cockburn is daar een van. Helaas dit keer niet gehoord.

Het laatste optreden is van John Prine. 2 uur lang. Goed bij stem en energiek. Hij steekt zijn hoofd wat naar voren, heeft een flinke pens onder zijn witte overhemd en heeft een jasje aan dat drie maten te groot is. Grappige praatjes en oud en nieuw werk. Hij speelt een prachtige, ontroerende versie van Hello in there. Een nummer van mijn top tien. En hij zegt er nog bij dat het zijn lievelingsnummer is!

Kate Wolf: give yourself to love

Vrijdag horen we voor het eerst live Here in California zingen. Een favoriet nummer van mij de laatste 20 jaar. Ontroerend. Er wordt
 een uurtje Kate Wolf songs gespeeld. Blue Summit speelt Here in California.
Hier is het nummer van Kate Wolf zelf.
 https://m.youtube.com/watch?v=naL9j279bcU


When I was young my mamma told me
She said child take your time
Don't fall in love too quickly
Before you know the one
She held me round the shoulders
In a voice so soft and kind
She said love can make you happy
And love can rob you blind
Here in California fruit hangs heavy on the vines
There's no gold I thought I'd warn you
And the hills turn brown in the summertime

Kate Wolf mengt in haar muziek beschrijvingen van de natuur met onvoorwaardelijke  liefde. En ze wist waarover ze zong. Flower power tijd. Ze verliet haar man en 2 kinderen omdat ze vond dat ze muziek moest maken. Ze leefde liever een tijdje in haar auto in California. Eric Taylor zei dat op de dag dat zij doodging hij met zijn motor de Great Divide (ook een nummer van Kate Wolf) op reed om haar te gedenken. Later heeft hij haar twee of drie husbands ook nog ontmoet. Hij wist niet meer hoevaak zij exact getrouwd was. Kon ook 4 keer zijn.
Het festival is 22 jaar geleden begonnen om Kate Wolf te gedenken.  Keith Greeninger beschrijft het als echte amerikaanse cultuur die door wordt gegeven en die je deelt met anderen. Het blijft bijzonder om met zoveel anderen liefde voor dezelfde muziek te delen. Als we op zaterdag een T shirt aanschaffen, vraagt de mevrouw in de stand ons uit over waarom wij uit Nederland naar dit festival komen. Ze blijkt de dochter van Kate Wolf te zijn.
Dichterbij kunnen we niet komen.

het Kate Wolf Music Festival

Heerlijk. Er is helemaal gaan bereik met de telefoon op het festival. Niemand houdt een telefoon in de lucht. Selfies worden nauwelijks gemaakt. Af en toe neemt iemand een foto. Zelfs de artiesten maken er opmerkingen over. Ze vinden het een verademing om op te treden voor een groep waarbij niemand een telefoon in de lucht houdt.
Het Kate Wolf Festival is op een ranch 40 km van de dichtsbijzijnde plaats af. Geen telefoonmaatschappij zet hier een zendmast neer.
Het festival duurt 4 dagen. Wij gaan de laatste 3 dagen. Veel voor ons nieuwe muziek en een aantal bekenden.
Een paar van de artiesten komt uit Canada. De rest uit de VS. Heel veel ouder, lokaal westcoast publiek. Iedereen in vrijetijds kleding. Veel strohoeden. Wat oudere hippies en wat jongeren. Sommigen in badkleding, omdat je je kan verkoelen in een riviertje naast de camping. Er wordt niet gerookt. Alleen ruik je af en toe hash van een joint die stiekum wordt gedeeld. Veel oudere dames zien er geweldig fit uit. Grijs lang haar, slank lijken ze nog iedere dag yoga les te geven. De heren zijn wat boller met baard en soms paardestaart.
Tegen de hitte zijn hier en daar sproeiers geplaatst waar je even onder kan staan. Vrijdag en zaterdag is het bijna 40 graden. Ik neem zaterdag in boxer een duik in de rivier die langs het festivalterrein loopt. Als we met mensen spreken, blijkt dat ze andere festivals, zoals Kerville in Texas en Falcon Ridge in New York state helemaal niet kennen. De afstand tussen East en Westcoast is enorm. Men gaat niet van hier naar een festival 4800 km verderop.
Er zijn vier podia 3 kleinere en een groot. Iedereen zit op lage stoeltjes. Wij hebben alleen een doek en een kussentje bij ons. Zijn we lekker mobiel. In de VS doen ze alles voor de invaliden. In Californie zie je bij elk zwembad bij Motels een apparaat om invaliden het zwembad in te takelen, ook eentje bij de hotpool. Bij een festival is er altijd een plek voor de ouderen en invaliden. Dit keer bij het grote podium is er een plek heerlijk onder een boom in de schaduw. Schandalig maken we voor het eerst gebruik van Leonie haar  knieen.
In ons motel dat 40 kilometer van het festival ligt, zitten allerlei artiesten en festival gangers. We zitten buiten voor onze deur. Als we het net over Crow and the Canyon hebben komt de zangeres voorbij. Links naast ons zitten bandleden van Lukas (de zoon van) Nelson. Rechts naast ons John Inmon de guitarist van Jimmy Lafave. Hij speelt met Sarah Lee Guthrie (kleindochter van). Jimmy zou ook nog op dit festival hebben gespeeld, maar helaas. Iedereen die naar het festival gaat, is herkenbaar aan een paars polsbandje. De artiesten hebben een wit gedrukt gebloemd bandje om. Onder het ontbijt wordt besproken wat men het beste vond gisteren.

Warmte

Leonie heeft radio 1 aan en we horen dat er een hittegolf is in Nederland. Dik 30 graden! Nou liepen we hier gisteren zo uit het treinstation ook een hittegolf in. Na 55 uur treinen hadden we wel zeebenen en een wat zwabberige loop de eerste 10 minuten.
40 graden is het hier vanmiddag. Morgen wordt 43 graden voorspeld. Krankzinnig heet. Het is net of je een straalkachel tegemoet loopt. Je brandt je handen  als je in de zon een metalen leuning beet pakt. Het zwembad biedt verkoeling, maar je moet niet wat ik deed na het zwemmen een kwartiertje  gaan zitten onder een parasol. Zweten voel je niet.
Na wat opgezoek hebben we besloten om de reis verder om te gooien. Niet naar Death Valley (51 graden vandaag) en Phoenix (48 graden). In Phoenix konden de vliegtuigen door de hitte niet opstijgen. Door te dunne lucht is de plakkerige landingsbaan  te kort. Een bezoek aan deze streek lijkt een soort ramptoerisme. Je maakt mee hoe de natuur uit de bocht kan vliegen door klimaatverandering.
Je ziet in de middag weinig mensen lopen op straat. Mensen zitten thuis binnen of in hun auto.
Andere plekken, bij meren en aan de kust zijn een stuk aangenamer.
We zijn van plan om naar het Kate Wolf Festival vooral de avonden te gaan. Daar dreigt het ook een graad of 38 te worden overdag. In de zon op een weitje zitten is nog veel warmer dan 38 graden. Daarna kijken we wel verder.
Vanmiddag de auto opgehaald en boodschappen gedaan bij de Walmart. 4 uur heetst van de dag konden we de auto niet terug vinden. Na wat nadenken wisten we weer dat het een nissan was, geen idee welke kleur. Na 10 minuten gevonden! Als we zoiets al als een te warm avontuur beschouwen, hoe is het dan met die plukkers op de aardbeienvelden en die bouwvakkers die we boven op metalen balken zien lassen?
(110 fahrenheit is 43 celcius)

Treinreisje

54 uur duurt de reis in de California Zephyr. We reizen van Chicago naar Sacramento dwars door de VS. In een roommette van 2 bij 1.20 meter. Voor een bejaardenprijs. We zitten bovenin wagon 0532. Onderin de sleeper zijn ook een aantal roommettes, een douche en toiletten. Je hebt ook nog grotere coupes.  Voorin de trein zijn wagons voor coach passagiers. Daartussenin een observatiewagen en een paar restaurant wagens. Coach mag niet naar de sleepers. En in het restaurant komen ze ook niet veel. Dat is te duur.
De trein wordt getrokken door twee locomotieven. Eentje hield ermee op toen we de Rocky Mountains opreden. We stopten en alle elektra viel uit. Met een engine komen we de berg niet over, dus ze proberen hem weer aan de praat te krijgen. Na een half uurtje is het euvel verholpen. We kunnen weer verder en hoeven niet op een nieuwe engine te wachten. We kruipen de berg op en uiteindelijk loopt de vertraging op tot 4 uur. Een paar dagen geleden kon de trein niet verder vanwege een brand. Uiteindelijk was de vertraging 17 uur.
's avonds worden de bedden opgemaakt door Kam, onze wagonchef. Het klimmen op het bovenbed vereist een flinke lenigheid. "Yesterday it costs me 10 minutes to climb up." Zegt een aardige pensionado bij  het ontbijt. Het blijkt dat alleen mannen bovenliggen.
Er zijn twee aparte omroepsystemen. Een voor de hoofdconducteur en sleeperchef, een voor de rest. Het kan dus gebeuren dat party of two Cezelden (wij) wordt opgeroepen te verschijnen in de dinercar en tegelijkertijd wordt aangekondigd dat de trein gaat stoppen.
We stoppen soms ook bij kleine stations. Het perron is dan zo kort (10 meter) dat we twee of drie keer stoppen. Een keer voor elke wagon waar mensen uit en in moeten.
Voor sleepers zijn maaltijden inbegrepen. 3 keer per dag schuif je aan bij medetreinreizigers.
De gratis maaltijden zijn voedzaam, niet echt lekker en meestal lauw (koud zegt Leonie). Niemand klaagt erover.  De gehele organisatie van de keuken en restaurant maakt een wat overspannen indruk. Net of ze 2 keer zoveel gasten hebben als normaal. Halverwege de reis is de sla op, omdat er een koelkast is uitgevallen. Voor lunch mag Leonie kiezen tussen een hamburger en een kindermaaltijd uit een pakje.  Het bier en de wijn die niet gratis zijn, zijn uitstekend.
Bijna iedereen in de trein is Amerikaans. Op een paar Engelse echtparen en wij na. In de sleepers is bijna iedereen blank op het personeel na. Voor veel Amerikanen in de sleepers is het een vakantie. Met de trein dwars door het land, en dan terugvliegen naar huis.
Bij sommigen heb ik heb ik het idee dat ze nauwelijks buitenlanders hebben meegemaakt. Het enige buitenland waar ze naar toe zijn geweest is Canada. Politiek wordt ook soms angstvallig gemeden.  Of ze op Trump hebben gestemd vraag ik maar niet.
Degenen die wel over Trump praten schamen zich dood en hebben natuurlijk niet op die man gestemd.

In coach zitten de armen, ouderen, mensen die niet in een vliegtuig durven of mogen. Er zit ook een Amish echtpaar met kleine kinderen. Hij ziet er uit als een moderne hipster. Grote baard, bretels. De kinderen en moeder dragen een lange rok en mutsje. Zo te zien zijn ze de enigen in de trein zonder elektronica. Ze hebben wel crocks aan. Kennelijk mag dat wel. Een apakrte groep is de dikkerds. Zo dik dat ze niet op een stoel meemogen in het vliegtuig. Dan is de trein de enige optie. Een mevrouw verderop ligt de hele dag in haar roommette en komt alleen naar buiten om eten te halen. Ze moet dan wel zijwaarts door de gang lopen, met een dikke kreeftenpas. Ze is te breed voor rechtuit lopen.

Het mooiste stuk met de trein is na Denver door de Rockies langs de Coloradorivier. Door de sSierra Nevada in de sneeuw is een goede tweede.
Het is adembenemend en velen zeggen dat dit de mooiste treinreis van de VS is. Zij kunnen het weten omdat velen al allerlei andere treinreizen in de VS hebben gemaakt.

de lens is zoek

De lens is niet te vinden. We vliegen boven in een Boeing 747 met KLM New Business Class.  Geheel betaald met Flying Blue punten die we de laatste jaren hebben verzameld.  Echt vakantie. Languit liggen slapen.
Aan het eind van de vlucht krijgt Leonie haar lens niet meer uit haar rechteroog. Gepeuter in haar oog. Een stewardess neemt ook een kijkje. Daar hebben ze tijd voor in de Business Class. Niets te vinden.
Leonie wil graag dat er iemand op het vliegveld naar kijkt. Bij aankomst blijkt dat je alleen een ambulance kan bellen. Dat doen we maar even niet.


We laten er in Chicago wel naar kijken.
Dus in de taxi naar het hotel. Wel een uurtje in de file. De taxichauffeur zegt tot twee keer toe dat het sneller was geweest als we de trein hadden genomen. En goedkoper. Dat is het zeker. Met de trein kost 12 dollar. Onze taxi 80 dollar.
Via een apotheek komen we bij een gezondheidscentrum terecht een paar blokken van het hotel. De donkere jongen achter de balie zegt dat een consult minimum onefifty kost en maximaal threefifty. Leonie moet ook nog een paar documenten ondertekenen. Op een klein schermpje. De documenten zelf krijgt ze niet te zien. Gaat over aansprakelijkheid of zo.
Eerst meet een assistent bloeddruk en hartslag . "It all comes with the package."  Dan komt er een aardige oudere dokter. Hij is wat slordig gekleed. "Holland is the greatest country in the world as our national embarrassment would say."
20 minuten kijkt hij met allerlei lampjes in Leonies oog. Hij vind geen lens.
Hij geeft een verwijzing naar een oogkliniek en een recept voor oogdruppels mee.
Leonie gaat er nu ook maar vanuit dat de lens verdwenen is. Ze draagt de komende dagen een bril.
We moeten 156 dollar betalen. Voor het consult en een paar gebruikte wattenstaafjes.
Ik denk die Amerikanen houden van geld uitgeven, maar dit gaat wel heel snel.
Gelukkig maakt een bezoek aan een cafe een blok verder met meer dan 25 bieren op de tap veel goed. Daar wil ik wel mijn geld aan uitgeven.

PS: een dag later gaat het goed met het oog van Leonie.

Reis naar Amerika in 2017

We gaan dit keer naar het Kate Wolf Memorial Festival in Californie. Voor en na het festival maken we een reis.

Eiland Ko Koh Khao

Augustus is laagseizoen in dit deel van Azie. Veel regen en storm in deze tijd van het jaar. Het hoogseizoen is in december en januari. Lekker weer dan, lage temperaturen en veel zon. In sommige goed lopende hotels is daar niet zoveel van te merken. Redelijk gevuld. Je betaalt alleen vaak een derde van wat je in het hoogseizoen moet betalen. 
Op het eiland Ko Koh Khao waar we naar gaan is het zeker laagseizoen. We zitten een paar dagen in een huisje van een resort waar naast ons nog een heel vriendelijk maar verlegen Japans echtpaar een week verblijft. Het zijn vrienden van de vrouwelijke manager die daarom het resort weer heeft opengedaan en het zwembad heeft laten vullen. Bijna alle hotels op het eiland zijn verder gesloten voor meestal een halfjaar. Om op het eiland te komen neem je de pont die pas vertrekt als hij vol is, of het wachten te lang duurt. Leonie moet ons autootje er achteruit oprijden. Verder zijn het vooral aannemers met hout en dakpannen die meegaan. Geen andere toeristen. Er is een weg van een kilometer of 20 met wat zijweggetjes. Om de paar kilometer is een bouwwerk met trappen waar je naar toe kan vluchten bij een Tsoenami op dit heel platte eiland.
We zitten in een mooi huisje aan zee. Bij vloed komt de zee tot een meter of vijf. Heerlijk zwembad. Voor een paar dagen een lekkere plek. Buiten gegeten met Leonies lievelingssoep en een Red Snapper van de grill. We verheugen ons op een strandwandeling de volgende morgen. 

Maar ja dan slaat de vuile bacterie toe. Leonie houdt niets meer binnen, rent de hele nacht naar de WC. Aan het eind van de nacht ben ik het volgende slachtoffer. Duidelijk is dat we iets verkeerds gegeten hebben op het eiland. De aardige mevrouw van het resort voelt zich nogal schuldig. We krijgen medicijnen en ORS aangeboden. De nog aardigere mevrouw van de bediening komt zo ongeveer elk uur controleren of we nog iets willen. We eten een dag eigenlijk niks anders dan yoghurt. De laatste yoghurt die op het eiland te krijgen is, wordt voor ons gehaald. Je weet op zo'n moment dat het een dag of wat duurt en dat het wel over gaat, maar daar heb je niet al te veel aan op zo'n moment. Wat wel helpt is denken aan keren dat het nog erger was. 

Wat ook troostend is dat wat overgewicht heel goed is in dit soort situaties. Een paar dagen niet eten en een paar kilo eraf kunnen we wel hebben.

Khao Sok, een beschermd oerwoud

Het heet hier allemaal Khao. We reizen van Khao Lak aan de kust naar Khao Sok in het binnenland en dan naar Ko Koh Khao een eiland voor de kust. Khao Sok is een groot nationaal park. Een heel oud tropisch regenwoud met middenin een enorm stuwmeer. Er lopen wilde olifanten, beren en tijgers rond.
Je kan maar op 2 plekken het park in. Bij de hoofdingang en 60 kilometer verderop  bij het stuwmeer. Alleen bij de hoofdingang zijn hotels en resorts. Op het stuwmeer zijn wel drijvende huisjes.
De meeste toeristen verblijven een paar dagen bij de hoofdingang gaan een of twee dagen naar het meer en maken nog een wandeltocht.
 Het lijkt alsof de bevolking dondersgoed snapt dat ze een goudmijn in handen hebben. Wil je ook maar iets doen in het park dan heb je een gids nodig. Een kaart van het park is niet te krijgen. Bij de ingang is een onleesbare kopie van een kopie van een tekening te krijgen. Zo erg als een paar jaar geleden is het niet meer. Toen stonden er borden op de weg een kilometer na de ingang met daarop dat het verboden was om zonder gids verder te gaan. Let wel een kilometer nadat je 300 baht had betaald voor de entree. Nu zie je gezonde jongeren met stevige wandelschoenen, die gewend zijn om 5 dagen door de Alpen te lopen of een week te wandelen in Nieuw Zeeland achter een gids aan sjokken over een brede zandweg. De gidsen zien er trouwens kek uit. Goede Europese bergschoenen, kaki rugzak.
Wil je dus ook maar iets verder dat bos in dan moet je een gids huren. Het park is niet zoals elders in de wereld opengesteld  om bezoekers de mooie natuur te laten zien. Nee het bos  word zo geexploiteerd dat er zoveel mogelijk geld mee verdiend kan worden. Ik stel me Yellowstone of de Hoge Veluwe voor waar je niet zelf in mag, waar geen kaart van bestaat en waar je voor alles de lokale bevolking moet betalen.
Elk nadeel heeft zijn voordeel. Doordat de toeristen op zo weinig plekken komen, wordt de natuur misschien wel goed beschermd en kunnen beesten ongestoord rondlopen.

Bommen in het Zuiden

Als we er vrijdagmiddag langs rijden staan er wat roodwitte pilonen op de weg en één agent bewaakt de boel.
We willen nog even echt op vakantie. Een luie strandvakantie van een dag of tien. Talloze mogelijkheden hier in Azie. Eerst denken we aan Hua Hin. Ergens in het centrum in een groot resort. Bleek vooral het weekend behoorlijk vol en duur. Vrijdag is een vrije dag want de koningin is jarig en het is ook nog moederdag. Veel mensen gaan met de auto voor een weekend naar Hua Hin.
Uiteindelijk besloten we op vrijdag naar Phuket te vliegen en met een huurautotje naar het Noorden langs de kust naar Khao Lak te rijden. Eerst een paar dagen resort. Daarna wat dagen naar het nationale park in het binnenland.
Op donderdag zijn er berichten over bomaanslagen in Hua Hin. Op vrijdagochtend als we vertrekken zijn er nieuwe berichten over aanslagen. Niet alleen in Hua Hin maar op veel plaatsen in het Zuiden. Vooral op plekken waar toeristen komen. Reizigers naar Hua Hin wordt aangeraden om te keren en maar in Bangkok te blijven.
In de taxi naar het vliegveld zoek ik op waar de bommen precies ontploft zijn. Gelukkig niet op vliegvelden. Wel twee bij een markt in Khao Lak. Geen slachtoffers. Wel zijn een paar autos beschadigd.
De markt ligt een kilometer of zes van het hotel waar wij naar toe gaan.  Als we er 4 uur later langs komen is er nauwelijks iets van te merken. De buurt ziet er redelijk welvarend uit. Men verdient kennelijk goed aan het toerisme. Ze hebben de gevolgen van de tsunami net een paar verwerkt. Je gunt het de mensen niet een aanslag.
Thai zijn een meester in het negeren of ontkennen van problemen. De junta zegt meteen als de bommen nog aan het ontploffen zijn dat het niet om terrorisme gaat, maar dat het om lokale oproerkraaiers zijn. 16 bommen zijn er minstens geplaatst. Het lijkt er toch op dat het georganiseerd is en tegen het toerisme is gekeerd. De mevrouw van het resort vraagt hoe de reis was. We zeggen dat het wel vervelend is met die bomaanslagen. Ze begrijpt (of doet alsof) niet waar we het over hebben. Zondag doen we wat boodschappen in het dorp. Er is helemaal niets meer te merken. Vorige keren werkte dat negeren uitstekend. Zelfs de bomaanslag met 20 doden in Bangkok heeft geen blijvend effect gehad op het toerisme.
Ach misschien negeren wij ook. In dit luxe resort waar alles verzorgd wordt zoals je het wil of zou willen hebben we helemaal geen zorgen over buiten. Je mag hier bijvoorbeeld ontbijten tussen 6:00 en 17:00. Bij een dergelijk ontbijt hoort natuurlijk wel champagne en truffel op je omelet.
Morgen naar een hutje in de bergen. Hopelijk zien we iets van de natuur tussen de regenbuien door.

Een schroefje los bij Leonie

Leonie moet naar de tandarts. Haar Jacket kroon of hoe dat ding mag heten zit los. Even vulling eruit en vastschroeven. Tien minuten werk of zo. Dat hadden we gedacht. In Thailand gaat alles anders. Een afspraak gemaakt bij de tandarts in de buurt waar we al eerder zijn geweest. Leonie in de tandartsstoel en de vrouwelijke tandarts kijkt in haar mond met een bril met vergrootglazen. Leonie uit de stoel naar de rontgenkamer, weer in de stoel en kijken, weer uit de stoel voor nog een rontgenfoto. Dan wordt de baas erbij geroepen.  4 mensen proberen tegelijk in de mond van Leonie te kijken. De baas stelt vast dat ze niet beschikken over de juiste schroevendraaier. Kosten voor het onderzoek is 200 baht (5 euro)

Leonie wordt door gestuurd. Een afspraak wordt gemaakt met een dure kliniek met een tandarts die gespecialiseerd is in dit soort implantaten. De kliniek blijkt een gebouw met 25 behandelkamers te zijn. Beneden zitten 6 mensen achter de balies. Leonie moet eerst een paar formulieren invullen over medicijnen gebruik en ziektes. Haar paspoort en verzekeringspapieren worden integraal in de computer ingevoerd. Vervolgens wordt haar bloeddruk, lengte en gewicht gemeten door een verpleegster met een heel koket mutsje op. Ook hier wordt weer naar medicijnen gevraagd.

Dan mogen we naar de 4de verdieping waar natuurlijk weer een balie is met 2 mevrouwen erachter. De tandarts die ons daarna ontvangt heeft geen speciale kleding aan. Die trekt hij pas aan als Leonie in de stoel ligt. Op het jasje staat dat hij aantrekt staat Straumann en dat schept vertrouwen want dat is de fabrikant van het implantaat van Leonie. De kamer is imponerend groot en heel strak ingericht. Groter dan we ooit bij een tandarts hebben gezien De tandarts wordt geassisteerd door een assistente die op haar buurt weer geassisteerd wordt door een assistentie. Ze zijn goed uit elkaar te houden omdat ze een andere kleur jas aanhebben.

Na wat waarschuwingen ging de tandarts aan de slag. Inderdaad niet teveel werk. Meteen afrekenen bij de baliemevrouwen. Kosten 25 euro. 

Al met al een hele leuke middag. We kwamen in een deel van Bangkok waar we nog nooit waren geweest. 

Onze kleine kleinzoon Bo

Merritt en Jago houden van korte namen Eli heeft nu een broertje Bo. Een klein maar gaaf jongetje. Te vroeg geboren, dat hadden we verwacht. Wat klein maar verder heel gezond. Voordat je zo n wurm mag meenemen uit het Thaise ziekenhuis, duurt het wel even. Ze zijn uitermate voorzichtig. Na een paar dagen couveuse worden er allerlei tests en scans uitgevoerd. Alles gaat uitermate behoedzaam. Na 10 dagen mag hij naar huis. Bij zijn geboorte was hij 2300 gram en 44 cm. Wat vergeet je toch gauw hoe klein een klein kind is.
Eli kent meteen de naam van zijn broertje. Nog een voordeel van een korte naam.
Al met al is iedereen opgelucht en tevreden over de afloop van de zwangerschap. Bo is een mooi en tevreden kereltje. Hij is nu flink aan het eten en groeien.

Bouwen in Thailand

Jago en Merritt zijn in de zelfde straat verhuisd en wonen nu in een appartement van 250 vierkante meter als je de ruime hal meerekent. Het appartement beslaat de hele vijfde verdieping. Zo heb je uitzicht naar vier kanten. In de TVroom kan je naar twee kanten kijken. Een daarvan kijkt uit op een bouwplaats. Daar zijn ze sinds een halfjaar een flat aan het bouwen. Sinds kort is er een wet die bepaalt dat een flat aan bepaalde afmetingen moet voldoen. De afmetingen worden vastgesteld aan de hand van de breedte van de straat. Dus niet meer zoals verderop in de straat 25 hoog bouwen. Bouwers lossen dit op door drie verdiepingen de grond in te gaan en over de hele breedte van het kavel te bouwen. Woon je ernaast dan heb je het ene jaar uitzicht op een hobbelig maaiveld of op een paar knusse huisjes vanuit je net gekochte flatje, het andere jaar kijk je uit op het raam van de buren op 2 meter afstand.
Op de bouwplaats wordt eerst de fundering gelegd en vervolgens 2 of 3 diep een parkeergarage gebouwd. Beton wordt er gestort, ijzeren balken aan elkaar gelast. Het grootste deel van het werk wordt gedaan door dagloners die 's morgens worden aangevoerd met een paar busjes. Ze hebben allemaal een gele helm op, maar dragen verder eigen kleding. Velen lopen op plastic teenslippers. Ook over de ijzeren balken drie verdiepingen boven de vloer van de garage. Of het nou regent of niet. Als er een plaat moet worden vastgezet voor het storten van beton zijn ze daar met vijf of zes mannen of vrouwen mee bezig.
Aan het eind van de dag blijkt er hoeveel dagloners er werken. Ze gaan in een lange rij staan om hun dagloon te ontvangen. Het zijn er meer dan 60. En dat voor een totaal dagloon waar je in Nederland één loodgieter een dag kan inhuren.

Weerzien met Eli de leeuwentemmer

In het cafe waar we schuilen voor de loeihitte buiten stelt hij me voor als Apa. Hij doet dit door op mij te wijzen en dan een aantal keer Apa te roepen. De uitspraak zit ergens tussen aap en opa in. De mensen in het cafe kennen hem bij naam en willen met hem op de foto. Ik leg uit dat ik zijn grootvader ben, maar dat hadden ze meteen begrepen.
Hij is heel populair in de buurt. Verkopers, portiers en nannys kennen hem. Hij benadert iedereen even vriendelijk en nieuwsgierig.

Hij heeft ons een paar maanden niet gezien, maar is toch verassend snel weer aan ons gewend. Anderhalf is ie nu. Als ik zeg dat hij ons toch maar weer meteen accepteert, zegt Merritt dat dat niet zo vreemd is omdat we hem van die anderhalf jaar een half jaar hebben meegemaakt. Veel woorden kent hij nog niet, het meeste moet met gebaren, veel OhOh’s en Ohnees. Oma en Apa kent hij wel na een paar dagen.
Ik moet me wat inhouden anders kom ik volslagen idolaat en overdreven over als ik over mijn kleinzoon praat. Ik lees dat Bernard Hinault ophoudt met het werken voor de tour omdat hij zijn kleinzoon wil zien opgroeien. Zijn kleinzoon begint net te lopen. Ik kan hem volledig begrijpen.
In de lift kijkt Eli vol verwachting omhoog. We gaan naar buiten en daar is van alles te beleven. Als hij de lift uitrent de hal in, dan spatten de levenslust en enthousiasme ervan af. Ik zie dan zijn vader weer voor me 30 jaar geleden. En denk aan al het goede in de wereld.

Turbulentie

Leonie haar bestek vliegt de lucht in en valt op de grond om nooit meer terug gevonden te worden. Ze slaakt een angstig kreetje dat ik nog nooit van haar gehoord heb. Ja het is flinke turbulentie, alles rinkelt en rammelt. Het is slecht weer boven Rusland. Het uitdelen van het eten wordt even een half uurtje gestopt.
Iemand die er verstand van heeft, heeft me eens uitgelegd dat je het moet zien als rijden op een hobbelige weg in een auto. Vervelend maar helemaal niet gevaarlijk. Hij zei ook dat je als het een lang smal vliegtuig is, je het gangpad kan zien golven als je achterin staat.
Aan mij niet besteed dat gegolf. Kunnen ze niet om die buien heenvliegen vraag ik me elke keer weer af. Dan komen we maar 5 minuten later aan. Als Leonie nog een kreet slaakt maar dan flink harder kijkt mijn buurman verschrikt en angstig op. Ik vraag Leonie of ze misschien niet zulke kreten meer wil slaken. Dat doet ze anders ook nooit. Leonie vind dit soort dingen meestal spannend, maar vooral amusant. Ze heeft het gevoel dat ze dan echt op reis is.

16 graden

Het is vanochtend 16 graden in Bangkok. Gisteren is er enorm veel regen gevallen. Er stond wel 30 cm regen op de snelweg. Het is toen flink afgekoeld. Vandaag is het lekker fris. Een rare gewaarwording om buiten te komen. Anders stap je de stroperige warmte in. Nu is het buiten aanmerkelijk kouder dan binnen.
Wij vinden het lekker fris, maar dat geldt niet voor de Thai. Velen hebben dikke truien aan. Eindelijk kunnen ze hun fleece kledij showen. Een dame in de Skytrain had een winterjas aan, een sjaal om en dikke wollen wanten. Ze kan zo het ijs op.
In de Skytrain heerst een behaaglijke temperatuur. Vreemd want normaal voelt het daar aan alsof je een ijskast binnenstapt.
16 graden komt hooguit een keer in de paar jaar voor. In het Noorden is het nog wat kouder. Er wordt wel meteen geklaagd dat we rekening moeten houden met extreem weer door de klimaatverandering. De Siberische kou trekt Zuid Azie in!
Net lees ik in het Parool dat het in Maastricht gisteren 16.2 graden was. Vanuit Maastricht gedacht even warm als hier. Vanuit hier gedacht even koud als hier.

Reumofands

Reumofands? Ik tracht de verkopers uit te leggen dat het voor Hollanders heel vreemd is om zo'n opschrift te zien. Dat lukt helemaal niet. In Terminal 21 is deze week de week van de fiets. Terminal 21 is een heel druk, eigenlijk best wel leuk winkelcentrum. Op de begane grond worden allerlei fietsen en vooral fiets acccesoires verkocht. Zelfs vouwfietsmerken Dahon en Brompton zijn vertegenwoordigd. Honderden helmen, duizenden lampjes. Er is een stalletje met fietskleding waar ze spotgoedkoop shirts verkopen. Dat blijken gewone t-shirts te zijn, maar dan van ademende stof, met achterop 3 zakken genaaid. Als de fiets wordt gepromoot zie ik dat altijd heel graag.
Uit wat er aangeboden wordt, kan je afleiden wat hier onder fietsen verstaan wordt. Racefietsen, met wielrenkleding en verlichting voor en achterop. Gewone fietsen met bagagedrager zie je niet. Ook geen elektrische fietsen.
Veel van de handelaren hebben allerlei goedkoop materiaal ingeslagen. Ik ben op zoek naar een spiegeltje voor op het stuur. Moet hier natuurlijk rechts op het stuur. Naast de spiegeltjes liggen bandenplaksets met als opschrift Reumofands. De rest van de spelling is wel juist. Pas in tweede instantie zie ik dat het verkeerd gespeld is. Mijn fantasie slaat op hol en zie een arme Chinese fabrikant 10000 bandenplaksets maken voor een actie van het Reumafonds. Door de foute spelling nemen ze het niet af en blijft hij er mee zitten. Als je zoekt op het net zie je dat bandenplaksets van het merk Reumofands worden verkocht op Chinese, Koreaanse en Russische sites. Vaak per 100 tegelijk. In het doosje zitten zelfs nog 2 ventielslangetjes. Wanneer heb ik die voor het laatst gebruikt?